ابزارهای ریاضی کهن
ابزارهای ریاضی کهن
چرتکه واژه ای است که از زبان روسی (واژه scetka) وارد پارسی شده است و ابزاری است که جهت انجام محاسبات ریاضی به کار میرود. چرتکه از قابی تشکیل شده است که دارای سیمهایی موازی با یکدیگر است و مهره هایی بر روی این سیمها حرکت می‌کنند. هر ستون ، که از یک سیم تشکیل شده است ، نشاندهنده یک جایگاه در سیستم دهدهی است. اولین ستون سمت راست ستون یکانها است و ستون بعدی که در سمت چپ آن قرار میگیرد ستون دهگان ها است و به همین ترتیب ستون ها ادامه می یابند.
در بسیاری از تمدنهای اولیه از چرتکه استفاده می شده است.در روم قدیم چرتکه لوحی مومی بود که با شن پوشیده میشد.از چرتکه هنوز هم در چین و ژاپن استفاده می شود.
انجام عمل های اصلی حساب با چرتکه
جمع : از سمت راست ارقام اولین عدد مورد نظر را وارد می کنیم به این صورت که به ازای هر رقم، همان تعداد از مهره های یکان ، دهگان، صدگان و... را پایین می آوریم. سپس برای وارد کردن عدد بعدی به همان ترتیب، به ازای هر رقم تعدادی از مهره ها را پایین می آوریم ولی اگر تعداد مهره های مورد نیاز برای پایین آوردن کافی نبود، ما به ازای 10 را نگه داشته و فقط یک مهره به مهره های سمت چپ آن اضافه می کنیم.
پَرگار
پَرگار ، وسیله‌ای برای کشیدن دایره است. این ابزار را در رسم فنی و کشیدن شکلهای هندسی و نقشه‌کشی به‌کار می‌برند.
وقتی در ریاضیات به پرگار اشاره میشود (مثلاً در مسائلی که مشروط به استفاده از ستاره و پرگار شده‌اند) منظور ممکن بودن رسم دایره هندسی است و نه پرگار واقعی به معنی ابزار رسم دایره. به این معنی پرگار می‌تواند دایره‌ای به هر شعاع دلخواه بزند که این کار با پرگار واقعی ممکن نیست.
قطرسنج (کولیس)
کولیس وسیله برای سنجش قطرها خارجی و داخلی در شکلهای گوناگون ساخته شده و بیش از 30 نوع دارد و از نظر دقت نیز به دسته‌ها مختلف تقسیم میشود که می‌‌توان از دقیق‌ترین این نوع به 0001/0اینچ اشاره کرد.